Verstand van Zand – Verslag finalisten: Zonnig gevoel bezoekers op 9 september

De spelende kinderen, de achttien vrachtwagens met zand, de deelnemers op hun knieën in de weer met hun gereedschap, de muziek, de korte broeken en de dans- en theatervoorstellingen bezorgden bezoekers van de Markt een zonnig gevoel.

‘Ik krijg echt een strandidee’, zegt een van de bezoekers, Arend de Kroon uit Doetinchem. ‘Als we zelf op het strand zijn loop ik ook altijd met de jongens te scheppen, echt vakantiegevoel dus. We hebben zoiets wel eens op tv gezien en wilden eens een kijkje nemen. Ik zou eerlijk gezegd niet gauw zeggen dat dit amateurs zijn.’

Het samenwerken in de teams wekt ook ontzag bij de bezoekers. Ann & Ginette Flederus: ‘Wat gaaf dat ze het überhaupt al kunnen maken, maar dan dat geduld onderling. Ik geloof dat ik me overal tegenaan zou willen bemoeien.’

Maar die rol was weggelegd voor Henri Schollen van Sandaholics. Met zijn step zoefde deze prof de Markt over om overal de teams met raad en daad bij te staan. ‘Het gaat heel erg goed, het moet niet veel beter worden, dan hebben ze mij straks niet meer nodig. Het is leuk dat het thema bouwkunst niet alleen maar is ingevuld met Gelderse Kastelen, de ontwerpen zijn heel verschillend. Ook leuk dat mensen iets abstracts aandurven. Ik benijd de jury niet, eerlijk gezegd.’

Ook merkte Schollen op dat de teams volgens hem toch nog wat fanatieker zijn in de finale dan in de voorrondes. Bij Ontdek Zoelen kan Cees Dekker dat beamen. Hij bemant de informatiekraam, terwijl het team onverstoorbaar werkt. ‘Ze hebben geen idee wat er om hen heen gebeurt, het is een race tegen de klok.’ Emmy Driessen, een van de teamleden, maakt zich even los van het kunstwerk. ‘Je legt de lat nu veel hoger dan in de voorrondes. Het moet gewoon nog tien keer beter. Wel lastig, want we hebben een nieuw organisch ontwerp genomen, omdat de bedenker van het vorige ontwerp er vandaag niet is. En deze is nog moeilijker.’
Tessa Janssen en het Olympia’s Piraten Team probeerden ook ijverig meer indruk te maken op de jury en het publiek: ‘Alles is nu iets groter en uitgebreider dan de vorige keer. ‘We zien wel’, dachten we toen nog. Nu staan we hier en het gaat niet zo snel als in de voorronde.’
Teamcaptain Roos van den Hurk van Gaya merkt ook dat de finale haar meer zenuwen bezorgt. ‘Onze Taj Mahal was in de voorrondes zo mooi gelukt, daar stonden we zelf verbaasd van. Nu is het dus spannend of het weer lukt, we willen het zo graag voor ons doel, het kindercomplex in India. Gelukkig hebben we hoe dan ook dezelfde lol erin als de vorige keer.

Goed gelukte doorsteekjes

Dat de lat hoger lag, uitte zich ook in de ontwerpen, waar kunstjes in zaten waar men de vorige keer niet aan toe kwam of zich niet aan durfde wagen. ‘We zijn retedruk’, zeggen De Kasteelkleiers op de vraag hoe het gaat. ‘Ons Kasteel Ammersoyen is nu iets groter en er zitten extra snufjes in zoals een doorsteek. Wel mooier, maar het gaat dus ook iets minder snel.’
Een extra doorgangetje en extra treetjes zaten er ook in het monument met de roos van Geen Punt. ‘En het moet nu nog strakker dan in de voorronde’, vindt teamcaptain Tinka Chabot, ‘al valt het niet mee omdat het zand iets droger is en sneller afbrokkelt.’
Bij ZandKunst voor Kinderen was het de piek van de kegelspiraal die anders dan de vorige keer is opengewerkt. Wietske Cuperus: ‘Daar zijn we blij mee. Het is wel even pittig om de voorronde te evenaren. We hebben nu meer stress, hahaha.’

Ook hebben de teams geleerd ten opzichte van de voorronden, zo blijkt uit een rondgang. Wil Hogenstijn van het G-team van Luctor et Emergo: ‘We weten nu beter waar we op moeten letten, bijvoorbeeld dat alles recht staat. Dat het nog mooier moet dan de vorige, kost wel iets meer tijd. Als extraatje hebben we nu het provinciehuis ook in onze piramide.’
‘Het publiek leidt een beetje af, maar toch gaat het beter dan de voorronde. Wij hebben nu de taken nu beter verdeeld dan eerst’, stelt Conny Koster van het KWA-team en de Escher-sculptuur. Wel merken we dat we voor de details meer tijd nodig hebben.’

Kwarts en Glimmer leerde in de voorronde dat geen detaillering voor hun ambitieuze Jachtslot Hubertus mooier en strakker is dan halve detaillering. ‘We houden het dus strak, dat oogt mooier. We hopen daarmee wel te winnen, maar lol hebben we toch.’

De finale van de derde editie van Verstand van Zand was er een om door een ringetje te halen. Voor de jury was het absoluut peentjes zweten tijdens het definitieve juryberaad, de opkomst voor de finale en voor Gelderland Ondersteboven was enorm en het weer was ook nog de hele dag door stralend.

Gelderland ondersteboven

Terwijl de teams zich op de Markt op hun taak stortten, lokten statenleden in wisseldiensten intussen bezoekers naar de markt, naar de theatervoorstellingen in de bouwketen en naar de activiteiten in het Huis der Provincie, waar andere statenledn bezoekers opwachtten voor een rondleiding.
Jan Markink bij de ingang van de Markt: ‘Zo een dag is perfect om het werk van de provincie onder de aandacht te brengen, want het is niet altijd even bekend wat we doen.’ Ook statenlid Piet Bijl schept er genoegen in om de bezoekers rond te leiden. ‘Het is tenslotte hun eigen provinciehuis en dat moeten ze goed kunnen zien.’

Behalve rondkijken konden de bezoekers ook op de koffie bij Commissaris van de Koningin Cornielje. Naast vragen en uitleg over zijn ambt en hoe hem dat het afgelopen jaar beviel, beantwoordde de Commissaris ook vragen als ‘Wat vindt u van de leus weg met de Betuwelijn?’ en ‘Waarom staan er hekken om park de Hoge Veluwe?’

Zware dobber voor de jury

Terwijl de commissaris in het provinciehuis zijn laatste koffiegesprek met het publiek voerde, begon Angelique Krüger de stembussen voor de publieksprijs te verzamelen. Voor de jury brak zo na een heerlijke dag het zwaarste halfuurtje juryberaad aan.
‘Het is weer waanzinnig moeilijk om een winnaar voor de hoofdprijs te bepalen’, stelde voorzitter Jos van Doorn. Alleen op visuele en technische beoordelingen kwamen ze er dan ook bijna niet uit. ‘Er zijn meerdere toppers van uniforme kwaliteit, dus moeten we andere criteria er zwaar in meewegen.’ De invulling van het thema bouwkunst, de kunstzinnige keuzes voor het ontwerp en de link van het gekozen ontwerp met het goede doel passeerden daarom de revue, waarna het aan Commissaris Cornielje was om de prijzen uit te reiken.

Als eerste viel De Dorpspomp in de prijzen met de kapel van Le Corbusier. Het team won een avond Vitesse-NAC in de loge van de Provincie Gelderland in Gelredome. ‘Het gaat bij ons erg goed. Er zijn weinig tegenslagen, terwijl de vorige keer een deel was ingestort’, vertelde Jan van Loon in de middag. Hun sculptuur, door architectuurliefhebbers in het publiek direct herkend, bleek goed voor de aanmoedigingsprijs.

De teamprijs van 1000 euro ging naar het spiraalmonument van (Zand)Kunst voor Kinderen. Erg gelukkig, volgens teamcaptain Wietske, want Wilde Ganzen verhoogt het bedrag dat zij verdienen voor een school in Kameroen.

Publiekslieveling bleek de sculptuur van Geen Punt, het monument met de roos. Tinka Chabot: ‘Ja, wij zijn euforisch, we hadden er helemaal niet op gerekend, er waren zo veel mooie sculpturen dat we voor de teamprijs ook allemaal verschillend hebben gestemd.’ De duizend euro besteedt Geen Punt aan de stichting Roos.

Toen de microfoon het zo vlak voor het beslissende moment even liet afweten, schoot de hartslag van tandarts Joost van Vlijmen uit Nijmegen omhoog. Bij het uitspreken van de groet Namaste door Clemens Cornielje, sprong hij dan ook een gat in de lucht. Het team won met een Nepalese stupa 5.000 euro voor de Dental Camps die de tandarts elk jaar in Nepal houdt. ‘Blij? Wat dacht je! Daar gaan we straks eerst een biertje op drinken met de hele groep. Tijdens het kamp in november maak ik dan een inventarisatie welke nieuwe instrumenten we ervoor kunnen aanschaffen.

Organisatie is ook tevreden

‘Subliem.’ Zo typeert directeur Jan Willem van de Kamp van initiatiefnemer K3 Industriezand de sfeer, opkomst en weer, maar vooral de spirit die de deelnemende teams kenmerken: ‘Als je ziet hoe gedreven men met vijf man tegelijk samenwerkt op een plot van iets meer dan een vierkante meter. Zonder elkaar in de weg te zitten, probeer dat maar eens…’
Ook Ingrid van Helvert van K3, die samen met collega Hans Hooijer en juryvoorzitter Jos van Doorn het evenement organiseert, kijkt terug op een geslaagd evenement: ‘Ik kan niet eens meer bepalen wie wat mij betreft moet winnen, je leert alle teams kennen en krijgt voor elk team zoveel sympathie.’

De samenwerking met het evenement Gelderland Ondersteboven vinden Van de Kamp en Van Helvert een gouden greep: ‘Samen heb je meer te bieden dan alleen, bezoekers van de finale kunnen zo even doorlopen naar het Huis der Provincie en andersom. Voor ons is het een prachtige gelegenheid ons bedrijf anders te profileren’, schetst Van de Kamp. Commissaris van de Koningin Clemens Cornielje, die een prominente rol vervulde op beide evenementen, onderschrijft de wisselwerking: ‘De finale is een prachtige trekker voor mensen. Samen met Gelderland Ondersteboven is de drempel dan laag om eens te komen kijken wat we hier in het provinciehuis doen. Wat mij betreft gaan we dus minstens een lustrum volmaken.’

bron: website Verstand van Zand